بررسی مزایا و معایب انواع سمعک در بیماران مبتلا به کاهش شنوایی حسی – عصبی

nashenavaeithum دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

چکیده

هدف: استفاده از وسایل کمک شنوائی نظیر سمعک مهمترین رکن یک برنامه توانبخشی شنوائی مناسب می باشد. عدم تجویز مناسب سمعک می تواند منجر به مشکلات زبانی، اجتماعی، گفتاری و عاطفی در نزد فرد گردد. هدف از مطالعه حاضر بررسی معایب و مزایای سمعکها در بیماران مبتلا به افت شنوایی حسی – عصبی می باشد. روش بررسی: طی یک مطالعه مقطعی توصیفی تعداد ۱۰۰ بیمار مبتلا به کاهش شنوائی حسی – عصبی مراجعه کننده به مرکز بهزیستی اهواز بین سال ۸۴ و ۸۵ با سابقه استفاده از سمعک مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش ویژگی های دموگرافیک، سابقه پزشکی، خصوصیات سمعک، فراوانی مزایا و معایب سمعک ها به دقت ثبت شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته ها: از ۱۰۰ بیمار مورد مطالعه، ۸۳ درصد از بیماران تأثیر مثبت استفاده از سمعک را از لحاظ روحی – روانی گزارش نمودند. همچنین ۵۵ درصد از بیماران پیشرفت تحصیلی خوبی را پس از استفاده از سمعک گزارش نمودند. ۶۸ درصد افراد مورد مطالعه در محدوده سنی زیر ۲۰ سال قرار داشتند و در ۸۴ درصد موارد سمعک های مورد استفاده از نوع پشت گوشی بودند. معایب گزارش شده توسط بیماران شامل عدم قدرت کافی سمعک ۱۸ درصد، اشکال در قالب گیری سمعک ۱۲ درصد و بروز حساسیت موضعی در گوش ۱۲ درصد بود.

نتیجه گیری: استفاده از سمعک دارای مزایای فراوانی برای افراد کم شنوای حسی – عصبی می باشد . با انتخاب سمعک، قالب مناسب و آموزش بیمار می توان عوارض استفاده از سمعک را به حداقل رساند.

کلید واژه‌گان: سمعک، کاهش شنوایی حسی- عصبی، قالب گوش

مقدمه

خدمات توانبخشی برای کمک به افراد جهت غلبه بر مشکلاتی که نوعی ناتوانی را برای شخص ایجاد می کنند، طراحی می گردند. این مطلب نشانگر ضرورت توانبخشی برای توانخواه است که بیشترین حمایت های تکنولوژیکی مناسب را فراهم می سازد و کمک می نماید تا فرد عملا مهارت کسب کند. به طورکلی می توان چهار هدف اصلی را برای توانبخشی شنوایی بر شمرد: کسب مهارت های زبانی مناسب، ایجاد بهداشت روانی خوب، کسب گفتار قابل درک و برقراری ارتباط با همسالان خود . هنگامی که بیماران دچار کاهش شنوایی غیر قابل درمان از نظر پزشکی شوند نیاز مند دریافت خدمات توانبخشی شنوایی خواهند بود. برنامه توانبخشی شنوایی مشتمل بر قسمتهایی چون ارزیابی وضعیت شنوایی، ارزیابی توانایی های ارتباطی و گفتاری و همچنین تجویز وسیله کمک شنوایی مناسب می باشد. استفاده از وسیله کمک شنوایی نظیر سمعک یکی از مهمترین ارکان یک برنامه توانبخشی شنوایی مؤثر می باشد؛ چرا که عدم بهره گیری فرد از این خدمات می تواند منجر به محرومیت حسی وی گردیده و مشکلات زبانی ، گفتاری و اجتماعی ناخوشایندی را برای وی در پی داشته باشد.
قابلیت فهم گفتار نتیجه تعامل پیچیده فرکانس، شدت و ویژگی های زبانی اصوات گفتاری می باشد. بیماران مبتلا به کم شنوایی حسی-عصبی بیشترین طیف استفاده کنندگان از سمعک را شامل می شوند. در این بیماران وضوح زمانی ، تفکیک فرکانس و وضوح شدتی با اشکالات جدی مواجه می گردد. همچنین این بیماران مشکلات زیادی را در درک گفتار در محیط های پر سر و صدا و همچنین مسائل و مشکلات روحی – روانی را تجربه می نمایند. هدف از این پژوهش ارزیابی افراد مبتلا به کاهش شنوایی حسی- عصبی با درجات مختلف کم شنوایی و بررسی مزایا و معایب بهره گیری از سمعک در آنها بود.

روش بررسی

این مطالعه به صورت مقطعی توصیفی بود که در مجتمع توانبخشی بهزیستی اهواز انجام گرفته است. طی این پژوهش ۱۰۰ بیمار مبتلا به افت شنوایی حسی – عصبی که حداقل سابقه یک سال استفاده از سمعک را داشتند بین سال۱۳۸۴ تا ۱۳۸۵ در طی مدت ۲ سال مورد ارزیابی قرارگرفتند. سمعک این بیماران زیر نظر شنوایی شناسان مجتمع بهزیستی اهواز ارزیابی شده و کارایی آن مشخص می گردید.

برای ارزیابی افراد تحت مطالعه پرسشنامه ای با۳۰ ویژگی در مورد کم شنوایی حسی – عصبی و سمعک تنظیم شده بود. در این پرسشنامه ویژگی های دموگرافیک شرکت کنندگان (سن، جنس و شغل)، تاریخچه پزشکی آنها (سابقه تب و تشنج، ضربه صوتی، مصرف داروهای اتوتوکسیک و …) سمعک مورد استفاده ( نوع، مدت زمان استفاده) اشکالات سمعک، تأثیرات بهره گیری از سمعک و شدت کم شنوایی بیماران ثبت می گردید. محققین در این پژوهش متعهد به رعایت بیانیه اخلاق پزشکی هلسینکی بودند. برای آنالیز توصیفی اطلاعات از محاسبه درصد فراوانی و ترسیم جداول و نمودارهای توزیع فراوانی استفاده شده که این امر با بهره گیری از نرم افزار SPSS 14 صورت گرفت.

mayeb دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

یافته ها

در این پژوهش ۴۱ مرد و ۵۹ زن ارزی ابی شدند .نمودار ۱ درصد فراوانی سنی افراد مورد مطالعه را نشان می دهد. همان طور که مشاهده می کنید ، بیشترین شرکت کنندگان را گروه سنی زیر ۲۰ سال( ۶۸ درصد) تشکیل می دهند . جدول ۱ نشان دهند ه علت بیمار ی افراد مورد پژوهش است. نتایج این جدول بیانگر آن است که نقائص مادرزادی( ۳۸ درصد) شایع ترین عامل ایجاد کننده افت شنوایی حسی- عصبی را تشکیل می دهند. ( علل ناشناخته) با شیوع ۳۶ درصد در اولوی ت بعد ی قرار دارند . ارتباط فامیلی بین پدر و مادر در ۲۵ درصد موارد مثبت بود.از نظر شغلی، بیشترین فراوانی( ۶۴ درصد)مربوط به گروه محصلین بود نمودار ۲. یافته ها ی بدست آمده جدول ۲ حاکی از این مطلب است که بیشترین گروه بیماران دارای کاهش شنوائی شدید شامل می باشند. اکثریت این بیماران از سمعک پشت گوشی آنالوگ استفاده می کردند. ۸۳ درصد از بیماران تاثیر مثبت استفاده از سمعک را از لحاظ مسائل روحی- روانی گزارش نمودند. در ۱۷ درصد موارد از سمعک رضایت نداشتند. حدود ۴۴ درصد از دانش آموزان پس از بهره گیری از سمعک در حین تحصیل، پیشرفت تحصیلی خو بی را نشان داده بودند (نمودار ۳).
اشکالات سمعک در ۲۵ درصد موارد مربوط به سمعک های جیبی و در ۷۵ درصد موارد مربوط به سمعک ها ی پشت گوشی بود. تعداد ۳۵ نفر به موقع از سمعک استفاده نموده بودند و ۱۵ نفر نیز اظهار می نمودند که سمعک آن ها در حال حاضر کیفیت سابق خود را دارا نمی باشد.

بحث

مهمترین موضوع پیش از شروع برنامه توانبخشی شنوایی، بهره گیری شخص از وسیله شنوایی مناسب و مهمترین آنها یعنی سمعک است. اگر تجویز سمعک برای فرد کم شنوا به درستی صورت نپذیرد روند توانبخشی وی را با مشکلات عدیده ای مواجه خواهد ساخت. عوامل مختلفی می توانند بر میزان استفاده شخص از سمعک تأثیر داشته باشند که از جمله مهمترین آن ها می توان به عوامل سایکولوژیک (سن، انگیزه، مسایل زیبایی شناختی) و عوامل ادیولوژیک (میزان کم شنوائی، نوع کم شنوائی، میزان محدوده پویایی) اشاره نمود. ارزیابی کارائی سمعک با توجه به مدت زمان استفاده از آن یا چگونگی رضایت فرد استفاده کننده ضرورتًا بیانگر میزان برآورده شدن نیازهای بیمار نخواهد بود. برای تعیین دقیق موفقیت آمیز بودن استفاده از سمعک، اطلاعات جامعی از مطالعات طولانی مدت بر روی جمعیت های بزرگ در دسترس نیست. همچنین در برخی موارد متأثر شدن سؤالات تحقیق و در نتیجه پاسخ آن ها قصد و هدف محقق را توجیه می کند. با این وجود، براساس اطلاعات و نتایج برخی مطالعات می توان درباره کاربرد سمعک به فرضیاتی رسید. این پژوهش در ۸۳ درصد موارد تأثیر مثبت کاربرد سمعک از نظر مسایل روحی – روانی را نشان می دهد. از جمله مهمترین موارد مطرح شده در خصوص عدم رضایت از سمعک در این تحقیق می توان موارد زیر را برشمرد: شکل ظاهری سمعک، تقویت بیش از حد اصوات، عدم کارائی سمعک در محیطهای پر سر و صدا و کیفیت ناخوشایند صدای تقویت شده.

در این مطالعه اکثر سمعک های مورد استفاده از نوع پشت گوشی آنالوگ بودند. این سمعک ها نسبتًا با دوام بوده و کاربرد نسبتًا ساده ای دارند و می توانند طیف وسیعی از کم شنوائی ها را بپوشانند. یکی از مشکلات رایج این سمعک ها در کودکان وقوع فیدبک صوتی است. علت بروز این مشکل، فاصله بسیار کم بین مجرای گوش و میکروفون سمعک است و چون غضروف لاله گوش هنوز نرم است، انرژی صوتی از اطراف آن نشت می نماید. در برخی موارد، استفاده از قالب هایی با پوشش خوب وکاربرد لوله ای با دیواره ضخیم می تواند تا حدودی در رفع این مشکل کارساز بوده، ولی همواره مفید نیست. به دلیل غیر قابل تحمل بودن صدای ناشی از فید بک ( به ویژه هنگامی که مکررًا رخ دهد) ممکن است میزان کنترل سمعک در درجات پایین تر مشکل گردد. اگر چه این کار احتمال بروز فیدبک صوتی را می کاهد، اما همزمان از میزان دریافت اطلاعات شنوائی مورد نیاز نیز کم می کند. با توجه به این که بیشترین افراد مورد بررسی را محصلین تشکیل می دادند، ضرورت توجه به کیفیت ابزار کمک شنوایی اهمیت دو چندانی می یابد؛ چرا که در صورت عدم رفع این مشکل پیشرفت تحصیلی آنها تحت تأثیرقرار خواهد گرفت. بیماران با افت شنوایی ملایم و خفیف کمتر نیاز به سمعک دارند و بیشترین مراجعین جهت استفاده از سمعک را بیماران با افت شنوایی در حد شدید و سپس متوسط تشکیل می دهند. در تحقیق حاضر بیش از نیمی از بیماران دارای افت شنوایی در حد شدید بودند. اکثر سمعک های بیماران از نوع آنالوگ بودند که در مقایسه با سمعک های دیجیتالی و قابل برنامه ریزی از کیفیت پردازش صوتی پایین تری برخوردارند. بهره گیری از سمعک های دیجیتالی می تواند کیفیت صدای مطلوب تری را در اختیار شخص قرار دهد. از طرف دیگر قالب های سمعک را می توان با استفاده از مواد فاقد حساسیت پوستی برای فرد انتخاب کرد که به طور قابل توجهی خارش و حساسیت ناشی از قرار دادن قالب در مجرای گوش را کاهش دهد.

قدردانی

از زحمات فراوان و همکاری صمیمانه آقای دکتر قباد آبانگاه و سرکار خانم ها کاووسی و زلکی نژاد از کارشناسان شنوائی شناسی بهزیستی که در این تحقیق ما را یاری نموده اند کمال سپاسگزاری و قدردانی را داریم.

منابع

۱- دکتر فرهادی م، دانشی الف، حسن زاده س. تأثیر تربیت شنوایی برای درک شنوایی کودکان دارای افت شنوایی شدید. مجله گوش گلو و بینی ایران، سال هفتم، شماره ٣ و ۴، سال ١٣٨٠ ، صفحه ٢٣-۱۸.

۲- Barr RJ, silver M, Umano H. Assessment of efficacy of intervention in hearing impaired children with speech and language deficits.Laryngoscope 2005; 94:10-21.
۳- Compell PM. The increase and prevalence of high frequency hearing impairment among college students. Audiology 2002; 11:231-4.
۴- Killion A. Hearing disorders in children: Some procedures for detection, identification, and diagnostic evaluation. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 1999; 9:31-45.
۵- Libscome B, Wedenberg E. Prognosis of perceptive hearing loss in children in respect to genesis and use of hearing aid. Acta Otolaryngo 2004; 159: 462-5.
۶- Millon RK. The hearing aid candidate. Hearing Instrum 1998; 35:9-16.
۷- Parving SDG. Hearing aid use by adults: a survey of surveys. Clin Otolaryngo 1997; 12:385-7.
۸- Ruben MC. Aids to hearing of a different kind. Int Rehabil Med 1999; 5:67.
۹- Stephen M. Ear mold options for wide band hearing aids. J Speech Hear Disord 1999; 46:10-18.
۱۰- Crammer K. Hearing aid dispensing. Hearing Instram 1999; 35:9-15.
۱۱- Campbell JA. Helps to hear. Duncan Brothers, Chicago,(1996); 39: 8 -1

١٢ – جعفری ز، عباسعلی پور پ. ارزیابی، تجویز و فیتینگ وسایل کمک شنوایی. ۱۳۸۰ انتشارات بشری چاپ اول فصل ۳ صفحه.۲۲ -۱۸

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای
0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x