مطالعه تاثیر استفاده طولانی مدت از سمعک در یک گوش با پاسخ شنوایی ساقه مغز – بخش اول

saghe1 1 دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

چکیده

زمینه و هدف: مطالعات، وقوع تغییرات فیزیولوژیک در اثر استفاده طولانی مدت از سمک در یک گوش، در کم شنوایی های قرینه را نشان داده است. در این مطالعه، احتمال وقوع شکل پذیری عصبی در افراد کم شنوای استفاده کننده از سمعک در یک گوش بررسی شد.

روش بررسی: مطالعه حاضر روی ۱۲ بزرگسال با میانگین سنی ۹۲/۶۱ سال با کم شنوایی متقارن حسی عصبی متوسط تا شدید با حداقل دو سال سابقه استفاده از سمعک تک گوشی انجام شد. با انجام آزمایش پاسخ شنوایی ساقه مغز با ارائه محرک کلیک از طریق راه هوایی، زمان نهفتگی و دامنه موج V در سه سطح شدت ٨٠ ٩٠ و ١٠٠ دسی بلHL بین دو گوش، مقایسه شد.

یافته ها: علی رغم زمان نهفتگی کوتاه تر گوش با سمعک نسبت به گوش بدون سمعک در زمان نهفتگی موج V، تغاوت معنی داری بین دو گوش مشاهده نشد (P>0/389) اختلاف دامنه موج V دو گوش در سطح شدت ٩٠ دسی بل HL تفاوت معنی داری را نشان داد( p= 0/043) . میانگین زمان نهفتگی در زنان نسبت به مردان کوتاه تر و متوسط دامنه پاسخ، بزرگ تر بود. همچنین بین دو جنس در زمان نهفنگی موج V تفاوت معنی داری مشاهده شد( p<0/037).

نتیجه گیری: در کم شنوایی های دوطرفه، استفاده از سمعک در یک گوش می تواند باعث شکل پذیری عصبی در راه های شنوایی در سطح ساقه ی مغز شود و آزمایش پاسخ شنوایی ساقه مغز قادر است تغییرات ایجاد شده را نشان دهد.

واژگان کلیدی: پاسخ شنوایی ساقه مغز، کم شنوایی، سمعک، شکل پذیری عصبی

مقدمه

شواهد رو به رشدی از بررسی های حیوانی در زمینه ی وقوع شکل پذیری عصبی ( neuroplasticity) در دستگاه شنوایی وجود دارد. نتایج این بررسی ها، زمینه های پژوهشی مناسبی را برای مطالعه احتمال وقوع این پدیده در بزرگسالان و کودکان کم شنوا ایجاد کرده است. معیارهای رفتاری مانند امتیازهای درک گفتار، بهبود عملکرد فرد به دنبال تنظیم و استفاده از سمعک و کاشت حلزون را نشان داده است. در بررسی های متعددی نیز بروز تغییرات در پاسخ های برانگیخته شنوایی قشری در پی دریافت کاشت حلزون و شرکت در برنامه های توانبخثسی شنوایی گزارش شده است. مطالعات نشان داده است که پاسخ های برانگیخته شنوایی می توانند به عنوان روش های عینی و غیرتهاجمی برای بررسی پردازش شنوایی و شکل پذیری عملکرد شنوایی در انسان به کار روند.

پاسخ شنوایی ساقه مغز (ABR: Auditory Brainstem Response) یکی از انواع پاسخ های برانگیخته ی شنوایی است که از پنج تا هفت قله تشکیل شده است و از ساختارهای عصب شنوایی و ساقه مغز نشات می گیرد. در افراد بزرگسال برخوردار از شنوایی هنجار با راه های عصبی طبیعی، این پاسخ در پنجره ی زمانی ١٠ میلی ثانیه با ارائه ی محرک کلیک در سطح شدت متوسط ثبت می شود. در حال حاضر از جنبه بالینی، ABR رایج ترین پاسخ برانگیخته شنوایی است. در تفسیر یافته های ABR غالبآ به دامنه ی قله های آن و به ویژه زمان نهفتگی امواج، استناد می شود.

Munro و همکاران (۲۰۰۷) برای بررسی احتمال وقوع تغییرات فیزیولوژیک در سطح ساقه ی مغز در نتیجه ی استفاده از سمعک، ناقرینگی در پاسخ شنوایی ساقه مغز را در افراد با تجربه ی استفاده از سمعک تک گوشی بررسی کردند. در این مطالعه بین میانگین دامنه ی قله به قله ی موج V ، تفاوت معنی داری دیده شد. همچنین، به زمان نهفتگی کوتاه تر و دامنه ی بزرگ تر امواج به دلیل هم زمانی عصبی بهتر یا فعال سازی عصبی بیشتر به واسطه ی شکل پذیری ناشی از تحریک صوتی در گوش استفاده کننده از سمعک اشاره شد. در مطالعه ی مشابه دیگر Munro ( 2008) ، به نقل از Hamilton و همکاران (۲۰۰۷) ، میانگین زمان نهفتگی امواج ABR پایین تری در گوش استفاده کننده از سمعک نسبت به گوش مقابل، به دست آوردند. براین اساس به نظر می رسد می توان از ABR به عنوان یک روش عینی و کاربردی برای بررسی تاثیر محرومیت حسی استفاده کرد. در مطالعه حاضر برای بررسی احتمال رخداد تغییرات فیزیولوژیک ناشی از استفاده از سمعک در سطح ساقه مغز، ناقرینگی در نتایج ABR دو گوش در بزرگسالان با تجربه طولانی مدت استفاده از سمعک تک گوشی بررسی شد.

saghe1 دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

روش بررسی

مطالعه ی مقطعی حاضر روی ۱۲ بزرگسال، شامل پنج مرد و هفت زن با میانگین سنی ۹۲/۶۱ و انحراف معیار ۹۶/۷ (محدوده ی سنی ۵۱ تا ۷۴ سال) در کلینیک شنوایی شناسی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. حداقل سابقه ی استفاده ار سمعک تک گوشی، دو سال با میانگین ۴۶ و انحراف معیار ۶۳/۸ ماه ( محدوده ی سنی ۳۶ تا ۶۰ ماه )بود. متوسط استفاده رورانه از سمعک، پنج ساعت گزارش شد. کم شنوایی افراد از نوع حسی عصبی متوسط تا شدید متقارن با آستانه های شنوایی بهتر از ۷۰ دسی بل HL در فرکانس های ۲۰۰۰ و ۴۰۰۰ هرتز بود. معیار اخیر با هدف امکان ثبت موج V درABR در نظر گرفته شد.

معیارهای ورود به مطالعه شامل سلامت گوش خارجی و میانی در معاینه اتوسکپی و آزمایش ایمیتانس آکوستیک، نبود سابقه ی مصرف داروهای مسمومیت زای گوش، ضربه به سر، دیابت، فشار خون بالا و چربی خون بالا بود. در صورت گزارش هر یک از این موارد، فرد مورد نظر از مطالعه کنار گذاشته می شد. کلیه افراد با رضایت کتبی و به صورت داوطلبانه و رایگان در بررسی شرکت کردند و می توانستند هر زمان که بخواهند از مطالعه کناره گیری کنند.

برای تایید میزان و نوع کم شنوایی ، آزمایش ادیومتری تن خالص (PTA: Pure Tone Auditory) انجام شد و امتیاز بازشناسی گفتار (WRS: Word Recognition Score) در سکوت اندازه گیری شد. آزمایش ABR با استفاده از دستگاه Eclipse ( ساخت شرکت Intracoustic،دانمارک) انجام شد. برای آمادهسازی فرد برای ABR ، ابتدا پوست محل نصب الکترودها با پنبه آغثتته به الکل تمیز می شد. سپس با توضیح درباره نحوه انجام ABR از فرد خواسته می شد روی تخت به بشت دراز بکشد و آرامش داشته باشد. الکترود ناوارونگر (FZ) در خط وسط روی پیشانی، الکترود وارونگر روی ماستوئید سمت تحریک شده ( همان طرفی) و الکترود زمین ( FPZ) روی پیشانی نصب می شد. محرک مورد استفاده، کلیک مستطیل شکل با دیرش یک دهم میلی ثانیه با سرعت ارائه ی تحریک ۱/۱۲ بر ثانیه بود که از طریق گوشی داخلی ارائه می شد. زمان نهفتگی مطلق و دامنه قله تا قله موج V در سه سطح شدت ۸۰ ، ۹۰ و ۱۰۰ دسی بل nHL به صورت تک گوشی ثبت شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه ۱۷ در سطح معنی داری ۰۵/۰ انجام شد. برای مقایسه ی زمان نهفتگی مطلق و دامنه ی موج V در سطوح شدت مورد بررسی از آرمون آماری آنالیز واریانس یک طرفه، برای مقایسه ی دو گوش و دو جنس در رمان نهفتگی مطلق و دامنه موج V از آزمون آماری t مستقل و برای بررسی ارتباط بین مدت زمان استفاده از سمعک با متوسط زمان نهفتگی و دامنه موج V از آزمون آماری همبستگی پیرسون استغاده شد.

یافته ها

میانگین و انحراف معیار زمان نهفتگی و دامنه موج V در سه سطح شدت ۸۰ ، ۹۰ و ۱۰۰ دسی بل HL در گوش های بدون سمعک و با سمعک نشان داده شده است (نمودار ١ و ٢ ). همان طورکه مشاهده می شود در هر دو گوش با و بدون سمعک، با افزایش شدت در گام های ۱۰ دسی بلی، دامنه موج V افزایش داشت. در تحلیل آماری، بین سه سطح شدت مورد بررسی، در گوش با سمعک در زمان نهفتگی مطلق موج V تغاوت معنی داری وجود نداشت ( p= 0/093) . تنها در تحلیل Post Hoc LSD در زمان نهفتگی پاسخ بین دو سطح شدت ۸۰ و ۱۰۰ دسی بل HL تفاوت معنی دار دیده شد( p=0/031). انجام تحلیل مشابه در گوش بدون سمعک نیز تفاوت معنی داری نشان نداد( p=0/300).
در هر سه سطح شدت مورد بررسی، میزان زمان نهفتگی موج V در گوش بدون سمعک، نسبت به گوش با سمعک، بالاتر بود (نمودار ١ ). در تحلیل آماری، بین دو گوش در هر یک از سطوح شدت مورد بررسی ، تفاوت معنی داری وجود نداشت ( p>0/389).
در گوش با سمعک در سه سطح شدت مورد بررسی ، بین دامنه های موج V ، تقاوت معنی داری دیده شد ( p=0/000). با انجام تحلیل LSD، این تفاوت معنی دار بین میانگین دامنه ی پاسخ در دو سطح شدت ۸۰ و ۱۰۰ دسی بل HL ( p=0/000) و ۹۰ و ۱۰۰ دسی بل HL (p=0/001) دیده شد. در گوش بدون سمعک نیز بین سه سطح شدت تغاوت معنی داری وجود داشت(p=0/000) و اختلاف معنی دار بین میانگین دامنه ی موج V در دو سطح شدت ۸۰ و ۱۰۰ دسی بل HL( p= 0/000) و ۹۰ و ۱۰۰ دسی بل HL( p=0/000) دیده شد.

در هر سه سطح شدت مورد بررسی، میزان دامنه موج V در گوش با سمعک نسبت به گوش بدون سمعک، بالاتر بود (نمودار ٢ ). در تحلیل اماری، در سطح شدت ۹۰ دسی بل HL ، بین دو گوش تفاوت معنی داری دیده شد( p=0/043).
در جدول ١ ، میانگین و انحراف معیار زمان نهفتگی و دامنه ی موج V در سطوح شدت مورد بررسی، به تفکیک جنس نشان داده شده است .همان طورکه دیده می شود، در هر سه سطح شدت مورد بررسی، میانگین زمان نهفتگی در زنان نسبت به مردان کوتاه تر و متوسط دامنه ی پاسخ آنها بزرگ تر بود. در تحلیل آماری، بین دو جنس در میزان زمان نهفتگی موج V در دو سطح شدت ۸۰ و ۹۰ دسی بل به ترتیب با p=0/019 و p=0/037 تفاوت معنی داری وجود داشت.

متوسط استفاده از سمعک در افراد مورد بررسی، ۴۶ با انحراف معیار ۶۱/۸ ماه (محدوده ی سنی ۳۶ تا ۶۰ ماه) بود. در تحلیل آماری، بین مدت زمان استفاده ار سمعک و متوسط زمان نهفتگی و دامنه موج V ، ارتباط معنی داری دیده نشد(p>0/189).

مطالعه تاثیر استفاده طولانی مدت از سمعک در یک گوش با پاسخ شنوایی ساقه مغز – بخش دوم

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای
0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x