مقایسه ادراک شنیداری کودکان کاشت حلزون شده، دارای سمعک و کودکان با شنوایی طبیعی – بخش دوم

kasht12 دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

مواد و روش ها

پژوهش حاضر یک مطالعه تحلیلی از نوع مقطعی – مقایسه ای است. جامعه آماری این تحقیق از کلیه کودکان پسر با شنوایی طبیعی، کاشت حلزون شده و دارای سمعک ۵ تا ۷ سال در شهرستان های همجوار ورامین، پیشوا، قرچک و پاکدشت تشکیل شده بود. برای انتخاب کودکان دارای پروتز کاشت حلزون و سمعک که همگی ناشنوای پیش زبانی بودند به علت محدودیت در حجم جامعه از روش نمونه گیری در دسترس و برای کودکان عادی از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شد. نمونه مورد مطالعه شامل ۶۰ کودک در سه گروه ۲۰ بود . با میانگین سنی۲۳/۶ و انحراف معیار ۶۸/۰ بود. با در نظر گرفتن احتمال افت آزمودنی ها، حجم نمونه در هر گروه ۲۰ نفر در نظر گرفته شد. نحوه محاسبه حجم نمونه بر اساس فرمول زیر بود.
n=(∂^(۲ ) (Z_1-a/2)^2)/d^2 = (23/61)2x ( 1/96)2/(11)2=17/70

کودکان کاشت حلزون شده ناشنوای حسی- عصبی با میزان افت شنوایی بیشتر از db 85 و کودکان دارای سمعک نیز افت شنوایی حسی- عصبی در محدوده ۵۰ تا db 70 داشتند. کودکان دارای پروتز کاشت حلزون و سمعک از سن ۲ تا ۵سالگی در بیشتر طول روز از پروتز مربوطه استفاد می کردند، میانگین سن استفاده در آنها به ترتیب ۴/۳ و ۷/۳ بود. از زمان استفاده از پروتز در آن ها ۹ تا ۳۰ماه گذشته بود و به مدت۶ ماه در برنامه توانبخشی از نوع شنیداری کلامی شرکت کرده و آموزش دیده بودند. ضریب هوشی هر سه گروه کودکان نیز بر اساس آزمون ماتریس های پیشرونده Raven رنگی در محدوده ۹۰ تا ۱۱۰ قرار داشت و والدین همه آنها شنوا بودند. در ضمن معیارهای خروج از مطالعه داشتن هرگونه داشتن هر گونه معلولیت دیگر مانند نابینایی، عقب ماندگی ذهنی، معلولیت جسمی، حرکتی، اوتیسم و اختلال رفتاری )بر اساس پرونده تحصیلی( بود .

ابزار اندازه گیری

۱- آزمون هوش Raven

بهره هوشی آزمودنی ها با استفاده از فرم دوم آزمون ماتریس های پیشرونده Raven رنگی ارزیابی شد. این فرم در سال ۱۹۵۶ توسط Raven مورد تجدیدنظر قرار گرفته است که برای کودکان زیر ۹ سال به کار می رود. زمان اجرای این آزمون ۳۰ دقیقه و دارای ۳۶ آیتم است، که به سری های ۱۲ تایی با درجه ی دشواری فزاینده تقسیم شده اند. سؤال های مطرح شده در ماتریس ها، از یک سری تصاویر انتزاعی تشکیل شده اند. نحوه نمره گذاری آزمون نیز به این ترتیب است که به هر پاسخ صحیح یک نمره داده می شود و سپس با در نظر گرفتن جمع نمرات آزمودنی و سن او، رتبه درصدیوی براساس جدول نمرات تعیین می گردد . آزمون ریون (Raven) برای دانش آموزان ایرانی هنجاریابی شده است که ضریب روایی همگرای آن با مقیاس نقاشی آدمک گودیناف-هریس ( Goodenough-Haris Drew-A-ManTest )از ۲۴/۰ تا ۵۳/۰ و ضریب پایایی بازآزمایی آن در دامنه ۳۹/۰ تا ۸۷/۰  گزارش شده است.

۲- مقیاس تعیین سطح عملکرد شنیداری ( Categories of Auditory Performance)

به کمک این مقیاس، ادراک شنیداری کودکان، مورد ارزیابی قرار گرفت. این مقیاس تعیین سطح عملکرد شنیداری یک مقیاس رتبه ای ۹ درجه ای است که به صورت فاصله ای هم به کار برده می شود. در پژوهش های انجام شده روایی و پایایی قابل قبولی برای این مقیاس گزارش شده است . در پژوهش حاضر، این مقیاس به صورت کمّی و فاصله ای به کار رفته به نحوی که به هر سطح ۱امتیاز تعلق می گیرد به طوری که سطوح بالاتر، امتیاز سطوح قبلی را هم شامل می شود. به طور مثال کودکی که در سطح چهارم قرار دارد ۴ امتیاز و یا کودکی در آخرین سطح قرار دارد ۹ امتیاز می گیرد.

روش اجرای پژوهش

در اولین مرحله پژوهش پس از انتخاب آزمودنی ها، به جهت رعایت نکات اخلاقی پژوهش، از والدین آنها رضایت نامه کتبی گرفته شد و به والدین آزمودنی ها اطمینان داده شد که اطلاعات استخراج شده و نام دانش آموزان به صورت محرمانه باشد، به منظور حفظ اسرار شخصی و عدم تجاوز به حریم خصوصی افراد، نتایج حاصل از پژوهش در سطح کلی گروه ها گزارش شود تا برای پیشبرد اهداف آموزشی و توانبخشی در میانگین و انحراف معیار نمره های ادراک شنیداری هر سه گروه ( کودکان کاشت شده، کودکان دارای سمعک ، کودکان با شنوایی طبیعی ) نیز در جدول ۲ نشان داده شده است.
اختیار شنوایی شناسان، گفتار درمانگران، مراکز کاشت حلزون، روان شناسان و متخصصان آموزش و پرورش کودکان ناشنوا قرارگیرد. در مرحله بعد، به کمک سه شنوایی شناس مقیاس تعیین سطح ادراک شنیداری در هر سه گروه اجرا شد. لازم به ذکر است که شنوایی شناسان دو جلسه آموزشی دو ساعتی را جهت اجرای این مقیاس گذرانده بودند. مقیاس تعیین سطح ادراک شنیداری دارای ۹ سطح است. کودک تا هر سطحی که موفق به پاسخ صحیح می شد به همان اندازه امتیاز می گرفت و پس از اولین شکست، ارزیابی خاتمه می یافت.

داده های به دست آمده از مقیاس تعیین سطح عملکرد شنیداری برای هر سه گروه با استفاده از تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی Scheffe در نرم افزار SPSS نسخه ۱۶ تحلیل شد.

tabeie2 دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

یافته ها

نمره های ادراک شنیداری آزمودنی های هر سه گروه )کودکان کاشت شده، کودکان دارای سمعک، کودکان با شنوایی طبیعی( در نمودار ۶ نشان داده شده است.

کلینیک دانیال مرکزی مجهز و مجرب برای خرید سمعک اطفال می‌باشد.

با توجه به جدول ۲ میانگین نمره های ادراک شنیداری کودکان کاشت حلزون شده ۹۵/۶ (SD=1/27) ، کودکان دارای سمعک ۷۵/۵ ( SD=1/11) و کودکان با شنوایی طبیعی ۷۵/۸ ( SD=0/55) بود.

نتایج مقایسه میانگین نمره های ادراک شنیداری هر سه گروه در جدول ۳ آمده است . همان طور که مشاهده می شود میانگین نمره های ادراک شنیداری در گروه های مورد مطالعه تفاوت معنی داری داشتند (P<0/0005 و F(2,57)=42/99).
بعد از معنی دار شدن نسبت F، برای تعیین این که تفاوت بین میانگین نمره های کدام یک از گروه ها بیشتر است از آزمون تعقیبی Scheffe استفاده شد که نتایج آن در جدول ۴ آمده است.

نتایج جدول ۴ حاکی از آن است که میانگین نمره های ادراک شنیداری کودکان با شنوایی طبیعی به طور معنی داری بیشتر از دو گروه دیگر است(P<0/0005). همچنین میانگین نمره های ادراک شنیداری کودکان کاشت شده به طور معنی داری بیشتر از کودکان دارای سمعک بود (P<0/002).

بحث

یافته های پژوهش حاضر نشان داد که تفاوت معنی داری بین میانگین نمره های ادراک شنیداری کودکان دارای پروتز شنوایی (حلزون شنوایی یا سمعک) و کودکان با شنوایی طبیعی وجود داشت. نتایج حاصل از بررسی مقایسه میانگین گروه ها بیانگر آن بود که ادراک شنیداری کودکان با شنوایی طبیعی به طور معنی داری بهتر از کودکان کاشت حلزون شده یا دارای سمعک بود. همچنین ادراک شنیداری کودکان کاشت شده به طور معنی داری بهتر از کودکان دارای سمعک بود.
بخشی از نتایج تحقیق حاضر که نشان داد ادراک شنیداری کودکان با شنوایی طبیعی بهتر از دو گروه دیگر بود با نتایج پژوهش Peng مبنی بر این که درک شنیداری و بیان آهنگ گفتار کودکان شنوا بهتر از کودکان کاشت حلزون شده است و این گروه از کودکان تسلط کمتری بر لحن و آهنگ خود در تولید گفتار دارند، هم سو است . همچنین، نتایج پژوهش Lee و همکاران حاکی از آن بود که عملکرد کودکان کاشت شده در درک آهنگ زبان به طور معنی داری پایین تر از کودکان طبیعی بود که با نتایج پژوهش حاضر هم خوانی دارد. همچنیین نیایج پژوهش حاضر با نتایج پژوهش های کرد و همکاران ، امیرفاتحی و خالصی و همکاران مبنی بر این که ادراک شنیداری کودکان با شنوایی عادی بهتر از کودکان کاشت حلزون شده است هم سو است. نتیایج مطالعه Wawroski ، در مورد این که تشخیص گفتار در نویز و تشخیص آهنگ گفتار را در کودکان کاشت شده و کودکان دارای شنوایی طبیعی تفاوت معنی داری ندارند با یافته پژوه حاضر هم خوانی ندارد.

جهت تبیین این یافته متناقض با پژوهش حاضر می تیوان عنوان کرد با توجه به این که شرکت کنندگان مطالعه او۲۰ کودک دارای شنوایی طبیعی ۶ تا ۸ ساله و ۵ کودک کاشت شده در همان محدوده سنی بودند. احتمالاً نمونه پژوهشی در دسترس او ناکافی بوده و قابلیت تعمیم پذیری نداشته باشید . از طرف دیگر، کودکان کاشت حلزون شده در پژوهش او ناشنوایان پیش زبانی بوده اند که از برنامه های تربیت شنوایی بیشتری برخوردار بوده و سن بیشتری از ناشنوایان شرکت کننده در پژوهش حاضر داشته اند. احتمال می رود که این دو عامل نیز سهم به سزایی در نتایج مطالعه ایین محقیق که در تناقض با یافته اخیر پژوهش حاضر است داشته باشند. در راستای تبیین این یافته که ادراک شنیداری کودکیان با شنوایی عادی به طور معنیی داری بیشیتر از کودکیان کاشیت حلزون شده یا دارای سمعک بود می توان عنوان کرد که هر چه میزان شنوایی شخص بیشتر باشد عملکرد شنیداری او بهتر خواهد بود و بازخورد شینوایی بیشیتری دریافیت خواهید کرد. بنابراین، ضعف در عملکرد شنیداری اسیتفاده کننیدگان از پروتز شنیداری نسبت به همتایان شنوای آنها غیرعادی نیست . از طرف دیگر، افرادی که عمل جراحی کاشت حلزون انجام داده اند و یا از سمعک استفاده می کنند، شنوایی از دست رفته آنها تا حد قابل توجهی ترمیم می گردد و عملکرد شنیداری آن ها با گذشت زمان بهبود یافته و به سمت طبیعیی شدن پیش رود ولی انتظار نمی رود که ادراک شنیداری آنها مانند افراد با شنوایی طبیعی باشد.

یافته دیگر این که عملکرد شنیداری کودکان کاشت شده به طور معنی داری بهتر از کودکان دارای سمعک بود . این یافته با نتایج پژوهش Blamey و همکاران و Meyer و همکاران مبنی بر این که در آسیب های شنوایی شدید و عمیق استفاده از کاشت حلزون شنوایی در مقابل سمعک تاثیر چشمگیری بر ادراک شنیداری دارد همسو است . همچنین نتایج پژوهش حاضر با نتایج پیوهش Zhou و همکاران و قاسمی و همکاران در مورد این که عملکرد شنیداری کودکان ناشنوا بعد از عمل کاشت حلزون به
طور معنی داری نسبت به کودکان دارای سمعک افزایش یافته بود هم خوانی دارد. در راستای تبیین یافته اخیر می توان گفت که استفاده از کاشت حلزون سبب می شود کودک در الگویابی کلمات و تأکید بر کلمات در جمله ها عملکرد بهتری داشته باشد. همچنین، کاشت حلزون در تسهیل درک آهنگ گفتار تأثیر مطلوبی دارد و استفاده از این پروتز توسط کودک، درک وی از ویژگی های زبرزنجیری گفتار را افزایش می دهد . بنابراین احتمال می رود که ادراک شنیداری کودکان کاشت شده نسبت به کودکان دارای سمعک بهبود بیشتری یابد.

مقایسه ادراک شنیداری کودکان کاشت حلزون شده، دارای سمعک و کودکان با شنوایی طبیعی – بخش سوم

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای
0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x