مقایسه میزان رضایت سالمندان از سمعک براساس نوع و میزان کم شنوایی – بخش اول

thumpiri2 دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

چکیده

زمینه و هدف: افت شنوایی از شایع ترین بیماری های مزمن در سالمندان است. استفاده از سمعک به منظور بهبود مشکل شنوایی، تأثیر مثبتی بر کیفیت زندگی این دسته از افراد دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی رضایتمندی افراد سالمند کم شنوا از سمعک براساس نوع و میزان کم شنوایی آنان بود.

روش بررسی: این پژوهش مقطعی روی ۴۰ سالمند دارای سمعک انجام گرفت. این افراد براساس گروه بندی سالمندی سازمان جهانی بهداشت به دو گروه سنی ۷۴- ۶۵ سال و۹۰-۷۵ سال تقسیم شدند که در هر گروه ۲۰ نفر قرار داشتند. ارزیابی میزان رضایتمندی از سمعک با استفاده از پرسش نامه سنجش رضایتمندی از سمعک در زندگی روزمره صورت پذیرفت.

یافته ها: در مطالعۀ حاضر میزان رضایتمندی در از سمعک در گروه سنی ۷۴- ۶۵ سال به طور معنی داری بیشتر از گروه ۹۰-۷۵ سال بود.( p=0/02) . میزان رضایتمندی در افراد دچار کم شنوایی آمیخته به نحو معنی داری بیشتر از مبتلایان به کم شنوایی حسی – عصبی بدست آمد ( p= 0/02). میانگین امتیازات بیماران با کم شنوایی شدید در بعد تأثیرات منفی به نحو معنی داری بیشتر از گروه های کم شنوایی متوسط  متوسط تا شدید بود (p=0/01).

نتیجه گیری: میانگین نمره کلی رضایتمندی افراد، حاکی از رضایت نسبتاً بالای آنها از سمعک خود بود. از طریق مشاوره دقیق در مورد توانایی ها و محدودیت های تقویت کننده می توان تأثیرات منفی را در گروه های مبتلا به کم شنوایی متوسط و متوسط تا شدید کاهش داد.

واژگان کلیدی: رضایتمندی، سمعک، سالمند، کم شنوایی

مقدمه

همان طور که طول عمر افزایش می یابد، اهمیت رفتارهای ارتقای سلامت نیز با توجه به حفظ کارکرد و استقلال کیفیت زندگی آنها روز به روز بیشتر آشکار می شود. مهم ترین مسائل در ارتقای سلامت و کیفیت زندگی سالمندان به حفظ استقلال آنان در فعالیت های جسمی و شناختی بالای آنها و ادامه زندگی به صورت فعال مربوط می شود. عدم برخورداری از سلامت و بروز بیماری های مزمن با افزایش سن سبب محدود شدن فعالیت های جسمی فرد سالمند می گردد
براساس برآورد سازمان جهانی بهداشت، تقریباً ۲/۱ بیلیون نفر در جهان بالاتر از ۶۰ سال سن دارند که این خود شکل دموگرافیک جمعیت را به سمت سالمندی تغییر می دهد. کم شنوایی از شایع ترین بیماری های مزمن دوران سالمندان به
شمار می آید و حتی آن را جزو ۱۵ بیماری مهم دنیا قرار داده اند. به طور کلی، کم شنوایی دومین عامل ناتوان کننده زندگی بعد از افسردگی گزارش شده است و تقریباً ۲۷۸ میلیون نفردر دنیا از کم شنوایی متوسط تا عمیق رنج می برند.

ارتباط یک مهارت حیاتی برای هر فرد است که به فرایند یادگیری و کسب دانش و تجربه شخص کمک شایانی می نماید.

piri1 دانیال کلینیک کلینیک شنوایی و تجویز سمعک

Female nurse is speaking in senior woman ear

زمانی که برقراری ارتباط فرد دچار اشکال می شود، کسب روابط شخصی و اجتماعی موفق وی با مشکل مواجه می گردد. نتایج منفی کم شنوایی به اختلال در ارتباطات محدود نمی شود؛ بلکه مواردی چون محدودیت مشارکت در فعالیت های اجتماعی، وابستگی به حمایت خانواده، انزوا، افسردگی و کاهش عملکرد شناختی وی را نیز در بر می گیرد.
انجام برنامه های توانبخشی شنوایی افراد را قادر می سازد تا شکل تازه ای به زندگی اجتماعی خود دهند. در حقیقت استفاده از سمعک یا مداخله پزشکی به منظور بهبود مشکل شنوایی، تأثیر مثبتی بر کیفیت زندگی این دسته افراد دارد. مطالعات محدودی، فواید استفاده از سمعک را متعاقب محرومیت حسی بررسی نموده اند. امروزه به خوبی می دانیم که نتایج آزمون های پایه سنجش حساسیت شنوایی نظیر ادیومتری صوت خالص تنها اطلاعاتی در مورد میزان pure tone audiometry:) PTA) و نوع کاهش شنوایی در اختیار ما قرار می دهد و لذا در خصوص میزان معلولیت ناشی از کم شنوایی اطلاعاتی را برای ما فراهم نمی نماید؛ چراکه عوامل دیگری مانند فعالیت های روزانه زندگی نیز در این زمینه تأثیرگذار هستند .
استفاده از سمعک در تمام افراد کم شنوا رایج نیست، به گونه ای که در ایالات متحده کمتر از ۲۵ درصد افرادی که می توانند از سمعک بهره مند شوند، کاربر واقعی آن هستند و این وضعیت حتی در کشورهای در حال توسعه بدتر است. پایش سطح رضایت بیمار در استفاده از سمعک، گام مهمی در ارزیابی روش های بالینی است بررسی ارزیابی نتایج پیامد استفاده از سمعک، از حوزه هایی است که امروزه نسبت به دهۀ گذشته تأکید بیشتری شده است.

ارزیابی پیامدهای مداخلات توانبخشی همچون استفاده از سمعک تعیین می کند که کدام یک از خدمات براساس نیازهای فرد نیاز به اصلاح یا ارتقا دارد. اگرچه ارزیابی های عینی فواید سمعک را در جهت بهبود توانایی شنیداری فرد مشخص می کند، اما تنها کاربران می توانند تعیین کنند که چگونه سمعک، مشکلات شنوایی آنان را در زندگی و فعالیت های روزمره حل می کند. بر طبق گزارش بهبود توانایی شنیداری، کیفیت مناسب صدا، و روایی و پایایی ابزار، سودمندی در محیط های شنوایی مختلف، خدمات پس از فروش و تنظیم و راحتی، از عمده ترین عوامل مؤثر بر رضایت فرد در استفاده از سمعک خود می باشد. تعیین کمیت رضایتمندی در توانبخشی در تعیین اینکه مداخله تا چه اندازه پاسخگوی نیازهای فرد بوده و همچنین پیگیری بهبود حاصل از مداخله در طول زمان بسیار مهم است. پرسش نامه سنجش رضایتمندی از سمعک در زندگی روزمره amplification in daily life: SADL) (Satisfaction withیک خودارزیاب طراحی شده توسط Cox و Alexander در سال ۱۹۹۹ بود که رضایتمندی فرد را در ابعاد مختلف استفاده از سمعک بررسی می نماید. که در پژوهش حاضر از آن استفاده شد. از آن جا که هیچ پژوهش و آماری مبنی بر اینکه کاربران از کدام سمعک رضایتمندی بیشتری دارند در ایران موجود نیست، پژوهش حاضر به بررسی رضایتمندی افراد سالمند کم شنوا از سمعک براساس نوع و میزان کم شنوایی آنان پرداخت.

روش بررسی

پژوهش تحلیلی حاضر که داده های آن به صورت مقطعی گردآوری شد. از آذرماه ۱۳۹۲ تا فروردین ماه ۱۳۹۳ انجام شد. جامعۀ مورد بررسی را سالمندان کم شنوای دارای سمعک در محدوده سنی ۹۰- ۶۵ سال مراجعه کننده به کلینیک سنجش
شنوایی خصوصی شهرستان کنگان استان بوشهر تشکیل می داد.
از طریق قرار دادن مقادیر a=0/5 و β= ۰/۲ [f(a,β)= ۷/۹] و احتساب مقادیر X1=5/3 و SD1=0/48 و نیز X2=4/8 و SD2= 0/53 ( که از مطالعه پایلوت بر اساس دو نمونه ی شش نفری بر حسب نوع کم شنوای به دست آمد) در فرمول زیر حجم نمونه ۳۶ نفر محاسبه شد و با اضافه کردن ۱۰% ( برای ریزش احتمالی نمونه)، حجم نمونه ۴۰ مورد در نظر گرفته شد.
((S_1^2+S_2^2)/〖((x_1 ) ̅+(x_2)) ̅〗^۲ f (a,β)

نمونه ها براساس گروه بندی سالمندی سازمان جهانی بهداشت به دو گروه سنی۷۴ – ۶۵ و ۹۰- ۷۵ تقسیم که در هر گروه ۲۰ نفر قرار داده شد. کلیۀ شرکت کنندگان، سابقۀ استفاده از سمعک به مدت حداقل شش ماه را داشتند. روش مطالعه مشتمل بر دو مرحله انجام آزمایش های پایۀ شنوایی و ارزیابی سطح رضایتمندی از سمعک به این شرح بود.

۱. ارزیابی های پایۀ شنوایی، در مرحلۀ ارزیابی ها اتوسکپی، تمپانومتری و ادیومتری صوت خالص و ادیومتری گفتاری (ارزیابی بازشناسی گفتار و امتیاز درک واژگان) صورت گرفت،

۲. ارزیابی سطح رضایتمندی از سمعک، این ارزیابی توسط شنوایی شناس و با استفاده از نسخۀ فارسی پرسش نامۀ استاندارد سنجش رضایتمندی از سمعک در زندگی روزمره (SADL) انجام شد. پژوهشگران این مطالعه نیز روایی و پایایی پرسش نامه را دوباره ارزیابی کرده و روایی محتوایی (Content validity) و روایی صوری (face validity) آن توسط پنج کارشناس خبره مورد تأیید قرار گرفت. همچنین آلفای کرونباخ معادل ۸/۰ به دست آمد پرسش نامه از ۱۵ پرسش تشکیل شده و مشتمل بر چهار بعد تاثیرات مثبت (positive effect) ، خدمات و هزینه ها ( cost and services) ، ویژگی های منفی (negative features) و خودپنداره استفاده کننده ( personal image) بود. میانگین امتیاز چهار بخش دامنۀ رضایتمندی فرد را ارزیابی کرده که امتیاز کلی او را تشکیل می دهد. نحوه پاسخگویی به پرسش ها براساس طیف ۷ گزینه ای لیکرت(گزینه های کاملاً موافقم، نسبتاً موافقم، گاهی موافقم، نظری ندارم، گاهی مخالفم، نسبتاً مخالفم و کاملاً مخالفم) است. در ۱۱ پرسش پرسش نامه، انتخاب گزینه کاملاً موافقم به معنای رضایت کامل ( ۷ امتیاز) بوده، درحالی که انتخاب گزینه کاملاً مخالفم به مفهوم نارضایتی کامل ( ۱ امتیاز) است. در چهار پرسش باقیمانده نیز امتیازدهی به صورت معکوس صورت می پذیرد. تکمیل این پرسش نامه توسط شنوایی شناس صورت پذیرفت.

این پژوهش به تأئید معاونت محترم پژوهش دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز (شماره تاییدیه کمیتۀ اخلاق دانشگاه (ajums.rec. 1393.5 رسیده است و کلیۀ ملاحظات اخلاقی از جمله رضایت نامه کتبی شرکت کنندگان و محرمانه بودن اطلاعات آنان رعایت شد.

در تحلیل داده ها، برای متغیرهای سن، جنس و نوع مستقل و برای متغیرهای سطح t کاهش شنوایی از آزمون آماری تحصیلات، میزان کم شنوایی، میزان ساعات استفاده از سمعک به طور روزانه و نوع تکنولوژی سمعک از آزمون آماری آنالیز واریانس یکطرفه در نرم افزار SPSS نسخۀ ۱۹ استفاده شد. آزمون تعقیبی توکی نیز برای مقایسۀ دو به دو گروه ها پس از ANOVA به کار رفت.

مقایسه میزان رضایت سالمندان از سمعک براساس نوع و میزان کم شنوایی – بخش دوم

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای
0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x